E kolaborashon entre Hulanda, Aruba, Kòrsou i Sint Maarten den e Paketenan di Pais, e último añanan a kontribuí berdaderamente pa pone e reformanan kuminsá kana. Esaki un komishon di evaluashon independiente, ku e último lunanan a hasi investigashon, ta konkluí. Reformanan struktural ta pidi sinembargo mas tempu tambe, segun e komishon.

Imágen: © Ministerie Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties / NVision Studios

drpd: de heer Franklyn Richards (SXM), de heer Cees Slager (NL), voorzitter mevrouw Maria van der Sluijs-Plantz, de heer Angel Bermudez (AUA) en de heer Francis de Lanoy (CUR)

Fin di 2020 a hasi palabrashon entre Hulanda i kada un di e islanan separá tokante e aporte finansiero ku Hulanda a duna relashoná ku e pandemia di Covid-19. Esaki tabata relashoná ku reformanan den gobièrnu. A ankra e palabrashonnan tokante e reformanan den asina yamá Paketenan di Pais. For di komienso di 2021 Aruba, Kòrsou i Sint Maarten ta trahando riba e reformanan akí. Den esei nan ta risibí ayudo di e Organisashon di Trabou Temporal (TWO) di Ministerio di Asuntunan Interno i Relashonnan den Reino. Ku firmamentu di e ‘Areglo Mutuo di Kolaborashon pa Reforma’ na aprel 2023, e kolaborashon akí a haña un base hurídiko.

E metanan di e Paketenan di Pais ainda ta vigente

Meta di e kolaborashon, fortifikashon di resistensia ekonómiko i kapasidat atministrativo di di e Paisnan, segun e komishon, ainda ta vigente. E Paketenan di Pais ta konsistí di reformanan drástiko riba hopi tereno. Di mehorashon di kalidat di enseñansa i e klima di invershon, te ku modernisashon di servisio di impuesto i servisio di gobièrnu.

Mester a prepará i ehekutá tur e reformanan akí pareu. Esaki den kombinashon di kapasidat di ehekushon limitá na Aruba, Kòrsou i Sint Maarten, ku e konsekuensianan di e krísis di Covid-19, a hasi ku e ehekushon a tuma hopi tempu i tabata kompleho. Na mes momentu e komishon ta konstatá ku a bin moveshon den e trayektonan ku anteriormente tabata difísil pa realisá. Esaki ta debí ku konhuntamente a determiná kua proyektonan mester a ehekutá. E koordinashon tabata den man di paisnan mes i por a konta ku sosten di TWO.

Distinshonnan

E komishon den su rapòrt ta enfatisá ku tin distinshon entre Aruba, Kòrsou i Sint Maarten. Asina e reformanan na Aruba ta forma parti di propio plannan di maneho. Pa Kòrsou ta importante pa bin klaridat e tempu benidero tokante kompromiso atministrativo i kua reformanan tin prioridat. Sint Maarten tin komo e pais mas chikitu, e posishon di salida mas vulnerabel. Entre otro pa motibu ku e kapasidat di ehekushon ta mas limitá ainda ku na e otro paisnan.

Investigashon independiente i evaluashon

Den e lunanan ku a transkurí un komishon independiente a evaluá e kolaborashon pa loke ta trata e Paketenan di Pais. E komishon ta konsistí di sinku (5) miembro, nombrá a base di nan profeshonalismo. Kada un di e kuater (4) paisnan a apuntá un miembro di komishon.

Presentashon di e rapòrt i e proseso siguiente

Siman pasá a presentá e rapòrt di e komishon di evaluashon na e promé ministernan di Aruba, Kòrsou i Sint Maarten i na Sekretario di Estado di Asuntunan Interno i Relashonnan den Reino, Eric van der Burg. Awor ta presentá e resultadonan di e evaluashon na Tweede Kamer i Staten di Aruba, Kòrsou i Sint Maarten.

Despues di zomer Gabinete ta bin ku un reakshon di kontenido riba e konklushon- i rekomendashonnan di e komishon di evaluashon.